ISO, ESG VÀ NĂNG SUẤT XANH: TỪ TUÂN THỦ ĐẾN TẠO GIÁ TRỊ BỀN VỮNG

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chịu áp lực về chi phí, hiệu quả vận hành, phát thải carbon, minh bạch dữ liệu và các yêu cầu ESG từ thị trường, năng suất xanh đang trở thành một hướng tiếp cận quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Điểm đáng chú ý là năng suất xanh không chỉ là câu chuyện về môi trường. Đây là sự kết hợp giữa hiệu quả sử dụng nguồn lực, công nghệ, dữ liệu, con người, chất lượng sản phẩm và trách nhiệm môi trường – xã hội.

Thúc đẩy năng suất xanh thông qua triển khai mô hình ESG trong tổ chức và doanh nghiệp

I. ISO đang đóng vai trò gì trong quá trình này?

Trong nhiều doanh nghiệp, các tiêu chuẩn ISO trước đây thường được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ quản lý và tuân thủ.

Tuy nhiên, khi được tích hợp với chiến lược ESG, các hệ thống quản lý ISO có thể trở thành nền tảng để doanh nghiệp chuyển các mục tiêu phát triển bền vững thành những hoạt động có thể quản lý, đo lường và cải tiến.

Thực tiễn được chia sẻ tại Diễn đàn cho thấy một hệ thống quản lý tích hợp có thể kết nối:

 ISO 9001 – Quản lý chất lượng

 ISO 14001 – Quản lý môi trường

 ISO 45001 – An toàn và sức khỏe nghề nghiệp

 ISO 50001 – Quản lý năng lượng

 ISO/IEC 14025 – Công bố thông tin môi trường

Các tiêu chuẩn này tạo thành những nền tảng quản lý khác nhau nhưng có thể được kết nối trong cùng một hệ thống vận hành doanh nghiệp.

Khi đó, ISO không còn chỉ phục vụ mục tiêu “đạt chứng nhận”, mà có thể hỗ trợ doanh nghiệp hướng tới năng suất xanh, thông qua việc giảm lãng phí, tối ưu nguồn lực, kiểm soát rủi ro và nâng cao hiệu quả vận hành.

II. Từ dữ liệu ESG đến quyết định kinh doanh

Một trong những thay đổi quan trọng của ESG là dữ liệu ngày càng trở thành cơ sở cho các quyết định quản trị.

Doanh nghiệp không chỉ cần biết mình tiêu thụ bao nhiêu năng lượng, sử dụng bao nhiêu nước hay phát sinh bao nhiêu khí nhà kính. Quan trọng hơn là phải xác định:

+ Nguồn lực đang được sử dụng ở đâu?

+ Điểm phát sinh lãng phí nằm ở đâu?

+ Hoạt động nào tạo ra tác động môi trường lớn nhất?

+ Có thể cải thiện chỉ tiêu đó bằng cách nào?

Đây là nơi chuyển đổi số và chuyển đổi xanh bắt đầu hội tụ.

Theo nội dung được trình bày tại Diễn đàn, dữ liệu vận hành, năng lượng, carbon, con người và chuỗi cung ứng có thể trở thành đầu vào cho quá trình ra quyết định, tạo nên sự kết nối giữa Digital Transformation – Green Transformation – Green Productivity.

Năng suất xanh không dừng lại ở phạm vi nhà máy

Một trong những thách thức lớn của doanh nghiệp hiện nay là Scope 3.

Trong trường hợp được trình bày tại Diễn đàn, Scope 3 chiếm 86,55% tổng lượng phát thải, tương đương 257.601,54 tấn CO₂e trong năm 2024. Điều này cho thấy phần lớn tác động môi trường có thể nằm bên ngoài phạm vi vận hành trực tiếp của doanh nghiệp, đặc biệt trong chuỗi cung ứng.

Vì vậy, năng suất xanh không thể chỉ tập trung vào việc tối ưu bên trong nhà máy.

Doanh nghiệp cần mở rộng phạm vi quản lý tới:

Nguyên liệu → Nhà cung cấp → Sản xuất → Năng lượng → Logistics → Sản phẩm → Khách hàng → Cuối vòng đời sản phẩm.

Điều này cũng làm gia tăng vai trò của dữ liệu nhà cung cấp, ESG trong mua sắm, thiết kế tuần hoàn và quản lý chuỗi giá trị.

III. ISO IWA 48:2024 và yêu cầu về bằng chứng ESG

Một nội dung đáng chú ý khác là ISO IWA 48:2024, với cách tiếp cận ESG dựa trên ba yếu tố quan trọng: dữ liệu – xác minh – minh bạch.

Theo tài liệu hội nghị, các tuyên bố ESG cần được hỗ trợ bởi dữ liệu có thể đo lường và bằng chứng có khả năng được xác minh độc lập.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phải đối mặt với nguy cơ greenwashing.

Một cam kết “xanh” sẽ có giá trị hơn khi doanh nghiệp có thể trả lời được:

- Đã làm gì?

- Đo lường như thế nào?

- Kết quả là bao nhiêu?

- Dữ liệu được xác minh ra sao?

- Có thể truy xuất và công bố minh bạch hay không?

Từ đó, ESG được chuyển từ những tuyên bố mang tính định tính thành một hệ thống quản lý dựa trên dữ liệu và bằng chứng.

Công nghệ xanh cần đi cùng con người

Bên cạnh công nghệ và hệ thống quản lý, yếu tố Social cũng đóng vai trò quan trọng trong năng suất.

Một hệ thống sản xuất xanh chỉ có thể duy trì hiệu quả khi người lao động có đủ năng lực, được đào tạo, làm việc trong điều kiện an toàn và có khả năng vận hành công nghệ mới. Tài liệu tại Diễn đàn nhấn mạnh mối liên hệ giữa an toàn – gắn kết – hòa nhập – năng suất bền vững.

Do đó, năng suất xanh không chỉ là máy móc xanh. Đó còn là:

Công nghệ + Hệ thống quản lý + Dữ liệu + Con người + Văn hóa cải tiến.

IV. Từ ISO đến một hệ thống quản trị mới

Thực tiễn tại các doanh nghiệp được chia sẻ trong khuôn khổ Diễn đàn cho thấy một xu hướng rõ ràng:

ISO → ESG → Chuyển đổi số → Chuyển đổi xanh → Năng suất xanh.

Các yếu tố này ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ thay vì tồn tại như những chương trình riêng biệt.

+ ISO cung cấp nền tảng quản lý.

+ ESG xác định các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị cần quan tâm.

+ Chuyển đổi số tạo ra khả năng thu thập và phân tích dữ liệu.

+ Chuyển đổi xanh thúc đẩy việc tối ưu tài nguyên và giảm tác động môi trường.

Tất cả cùng hướng tới một mục tiêu:

Nâng cao năng suất – giảm lãng phí – giảm tác động môi trường – tạo ra giá trị bền vững.

Đó cũng chính là ý nghĩa ngày càng rõ nét của năng suất xanh trong quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

ISO không chỉ là câu chuyện của chứng nhận. ESG không chỉ là câu chuyện của báo cáo. Và năng suất xanh không chỉ là câu chuyện của môi trường.

Khi được kết nối trong một hệ thống quản trị thống nhất, đây có thể trở thành nền tảng để doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn, sử dụng nguồn lực tốt hơn và sẵn sàng hơn trước những yêu cầu mới của thị trường quốc tế.

 * Liên hệ Tổ chức chứng nhận ISO KMR Việt Nam để được tư vấn hỗ trợ về dịch vụ Chứng nhận ISO/ Đào tạo ISO

  KMR VIET NAM CO. LTD

  HCM: - Hotline:       028 3535 4350 or 0983 890 712

              - Zalo:             0983 890 712

           - Email:           kmarvn@kmr.com.vn

  HN:    - Hotline-Zalo: 0966 177 712

           - Email:           support.hanoi@kmr.com.vn

                                 saleshn@kmr.com.vn